Originele WWII Hoofddeksels

Op deze pagina bieden wij u originele Nederlandse collaboratie-hoofddeksels uit de Tweede Wereldoorlog aan, van onder meer de Jeugdstorm, NSB (Nationaal-Socialistische Beweging), W.A. (Weerafdeling van de NSB), Staatspolitie, Landwacht, Nederlandsche Arbeidsdienst, Winterhulp Nederland, NSVO, Germaanse SS en de Nederlandse Waffen-SS. Maar ook items van organisaties zoals het Nationaal Front of de Nederlandsche Unie kunt u bij ons terugvinden op de webshop. Al onze hoofddeksels zijn gegarandeerd origineel en geproduceerd in of voor de Tweede Wereldoorlog (tenzij anders vermeld). Heeft u vragen over uw aankoop, of wilt u meer weten voordat u een hoofddeksel koopt? We staan altijd klaar om u te helpen, neem gerust contact met ons op! Onze contactgegevens vindt u bij Informatie. Mocht u een item of zelfs uw hele collectie willen verkopen, dan hebben wij altijd interesse, hoe klein of groot uw collectie ook is. U kunt ons via Militaria Verkopen? een bericht sturen. Eventueel kunt u ook per mail of via WhatsApp foto's meesturen.

Bekijk ook: Emblemen, Medailles en Foto's



Om meer te leren over de Nederlandse Politie...

Na de Duitse inval in mei 1940 kwam Nederland onder bestuur van Rijkscommissaris Seyss-Inquart, die werd bijgestaan door een aantal commissarissen-generaal. Een van hen was Hanns Rauter. Hij kreeg het bevel over de SS en de Duitse politie in Nederland en tegelijk het toezicht op de Nederlandse politie. Nog in 1940 begon hij aan een ingrijpende reorganisatie.

De reorganisatie

De Nederlandse politie bestond in die tijd uit drie onderdelen: de Marechaussee, de Rijksveldwacht en de Gemeentepolitie. De Marechaussee groeide van ongeveer 1.200 naar 4.500 man, verhuisde van het ministerie van Defensie naar het ministerie van Justitie en verloor het predicaat “Koninklijke”.

Bij Justitie werd een nieuwe functie in het leven geroepen: de directeur-generaal van politie. De eerste was mr. Brants, voorheen procureur-generaal bij het Haagse gerechtshof. Vanaf 1942 viel de hele Nederlandse politie onder zijn gezag. In maart 1943 werd Brants opgevolgd door de NSB’er mr. J.J. Schrieke, die vijf gewestelijke politiepresidenten onder zich had. Volledige grip op de politie kreeg hij nooit.

Staatspolitie

Op 1 maart 1943 trad de Verordening Organisatie Politie (VOP) in werking. Daarmee werd de politie een zaak van de staat en verdween het onderscheid tussen rijks- en gemeentepolitie grotendeels. De korpsen van Amsterdam, Rotterdam, ‘s-Gravenhage, Utrecht, Haarlem, Groningen, Eindhoven en Arnhem gingen op in de Staatspolitie. In 121 middelgrote gemeenten bleef de Gemeentepolitie bestaan, maar wel ondergeschikt aan de Staatspolitie. In de rest van het land werd het politiewerk gedaan door de Marechaussee, die nu Gendarmerie heette.

Nieuw uniform en rangen

Voor de hele Nederlandse politie kwam er één rangenstelsel met militaire rangnamen, en een nieuw uniform. Vanaf 10 november 1942 moest dat uniform worden gedragen bij de gemeentepolitie en de nieuwe stedelijke Staatspolitiekorpsen. Het bestond uit een platte pet met klep en een tuniek met een gesloten dubbele kraag, waarop kraagspiegels met de rangonderscheidingstekens zaten.

Op de pet zaten twee emblemen: bovenop het politie-embleem in de vorm van een springende granaat, en op de petband een driekleurige kokarde omgeven door een lauwerkrans. Ook alle uniformknopen droegen de springende granaat in reliëf.

De opleiding in Schalkhaar

De bezetter wilde een nieuwe generatie politiemensen, opgeleid en gevormd in nationaalsocialistische geest. Daarvoor werden twee opleidingen opgericht: de Politie Officieren School in Apeldoorn en het Politie Opleidingsbataljon (POB) in Schalkhaar, bij Deventer.

Het POB was vanaf juli 1941 gevestigd in de Westenbergkazerne aan de Spanjaardsdijk. Rekruten kregen er een opleiding van ongeveer zes maanden, onder Duits toezicht en volgens de ideologie van de SS. Ze moesten tussen de 19 en 25 jaar oud zijn, minstens de lagere school hebben afgerond en ongetrouwd zijn. NSB-lidmaatschap was niet verplicht, maar loyaliteit aan de bezetter wel. Joden en mensen van niet-Europese afkomst werden geweigerd.

Op het programma stonden exerceren, wapenhandeling en kaartlezen, maar ook lessen in rassenleer, “bloed en bodem” en het zogenaamde Jodenvraagstuk. Vanaf oktober 1942 moesten de aspiranten de Hitlergroet brengen. In totaal volgden zo’n 2.400 mannen de opleiding. Daarna werden ze verdeeld over de gewone korpsen, zodat de bezetter meer invloed kreeg binnen de politie. Een deel van hen werd ingezet bij het opsporen en arresteren van Joden en als bewaker, onder meer in kamp Westerbork.

Een genuanceerd beeld

De naam “Schalkhaarder” werd al snel een scheldwoord: het stond voor de foute, onvaderlandslievende agent. Dat beeld klopt maar ten dele. Veel jonge mannen meldden zich niet uit overtuiging aan, maar om te ontkomen aan tewerkstelling in Duitsland. Sommigen merkten pas in Schalkhaar in wat voor omgeving ze terecht waren gekomen. Ook zittende politiemannen werden er voor bijscholing naartoe gestuurd. Historicus J.J. Kelder concludeerde in zijn proefschrift uit 1990 dan ook dat het etiket “Schalkhaarder” weinig zegt over hoe iemand zich in de oorlog werkelijk heeft gedragen.

Hetzelfde geldt voor de politie in het algemeen. In de eerste oorlogsjaren werden Duitse bevelen grotendeels uitgevoerd, waardoor het vertrouwen van de bevolking in de politie sterk daalde. Vanaf 1943 werden veel agenten terughoudender en voerden ze opdrachten trager of onwillig uit. De bezetter reageerde hard: eind 1943 telde de politie zo’n 20.000 man, en elke maand werden er 300 tot 500 ontslagen en vervangen door NSB’ers.

Na de bevrijding

In 1945 heerste in Nederland grote chaos. Veel woningen waren verwoest en van de politie was weinig over: in de ogen van de bevolking waren vrijwel alle agenten fout geweest. Het land moest weer op orde worden gebracht, en daarvoor was een nieuwe dienst nodig die de openbare orde kon herstellen en bewaken.

Bronnen